thời tiết các vùng

Hà Nội
Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh

thông tin tuyên truyền

Đầu năm trẩy hội Đền Và
Ngày đăng 28/02/2018 | 08:05  | View count: 266

Thị xã Sơn Tây – mảnh đất trung tâm của xứ Đoài xưa có bề dày truyền thống văn hóa, lịch sử và đậm đặc những lễ hội. Hàng năm trên địa bàn thị xã có 65 lễ hội truyền thống diễn ra, nhưng lớn nhất trong số lễ hội ở Sơn Tây phải kể đến lễ hội Đền Và. Lễ hội đền Và đã trở thành điểm đến tâm linh không thể thiếu của nhiều người dân xứ Đoài và du khách thập phương vào mỗi dịp đầu năm. Chính vì vậy, người dân nơi đây vẫn tương truyền câu ca: “Dù ai đi lễ trăm miền, không bằng cầu lễ tháng Giêng đền Và…"

Khuôn viên khu di tích lịch sử đền Và

Đền Và hay còn gọi là Đông Cung, tọa lạc tại thôn Vân Gia, phường Trung Hưng là một trong tứ cung của xứ Đoài thờ Tản Viên Sơn Thánh - vị thần đứng đầu trong “tứ bất tử” của tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Đền có diện tích 2000m 2 được xây dựng theo kiểu nội công ngoại quốc, mang đậm bản sắc kiến trúc phương đông. Quần thể di tích đền Và gồm các công trình như: Nghi Môn, lầu Cô Chín, sân Long hoá, Gác Chuông, Gác Trống, Tả - Hữu mạc, Tiền Tế, Thượng Điện, Hậu Cung, Nhà kiệu... Các hạng mục công trình  sử dụng các loại vật liệu quý như gỗ lim, gạch đá ong, gạch Bát Tràng, ngói mũi ri. Nhiều linh vật quý được trang trí như: bộ tứ linh (long – ly – quy – phượng), tứ quý (tùng – cúc – trúc – mai), hoa sen, hoa lan; các bức trạm bong, trạm nổi cách điệu, thể hiện bàn tay khéo léo, sức sáng tạo của những người thợ, lòng thành kính của muôn triệu người Việt với các bậc Thánh nhân tiên tổ.  Trong đền hiện lưu giữ nhiều di vật quý, gồm 5 bản thần tích "Tản Viên Sơn Thánh"; 18 đạo sắc phong qua các đời vua, 47 đôi câu đối được chạm khắc, viết trên vách cột, trên gỗ và 18 bức hoành phi viết trên gỗ hoặc đá. Trên những hiện vật quý có khắc ghi thời gian xây dựng, tu sửa, ca ngợi cảnh quan, uy linh của đức Thánh Tản Viên với nhiều nét trang trí có giá trị mỹ thuật cao.Với những giá trị văn hóa lịch sử quý giá, đền Và đã được Nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia vào năm 1964.

Lễ hội đền Và - lễ hội lớn và đông vui nhất của xứ Đoài

Hàng năm, vào dịp tháng Giêng và tháng Chín, đền Và tổ chức lễ hội đón tiếp những người con quê hương và du khách thập phương về dâng hương để tỏ lòng tri ân Đức Thánh Tản. Cứ 3 năm tổ chức  hội lớn một lần vào các năm Tý – Ngọ – Mão – Dậu với sự tham gia của nhân dân 2 vùng thị xã Sơn Tây và huyện Vĩnh Tường – tỉnh Vĩnh Phúc. Tâm điểm của lễ hội là nghi lễ rước long ngai bài vị "Tam vị Đức Thánh Tản" từ đền Và qua sông Hồng sang đền Ngự Dội (xã Vĩnh Linh, huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc) là nơi theo truyền thuyết Thánh Tản Viên đã tắm để tế lễ diễn lại sự tích này rồi quay trở lại đền Và. Lễ hội đền Và được coi là lễ hội vùng lớn nhất của xứ Đoài. Ngày 19/1/2016, Lễ hội đền Và vinh dự được Nhà nước công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia. 

Nhân dân và du khách thập phương đi lễ tại đền Và

Xuân Mậu Tuất 2018, đền Và tổ chức lễ hội thường niên, không vào kì chính hội, tuy nhiên, ngay từ những ngày đầu năm lượng du khách đến lễ tại đền Và vẫn rất đông.Theo Thủ từ Phùng Minh Sơn,  để đảm bảo an ninh trật tự, tránh tình trạng lộn xộn trong khu di tích, từ năm 2007, Ban Quản lý di tích đền Và đã có quy định người dân không được phép vào trong cung, mà chỉ được dâng lễ bên ngoài. Để thuận tiện cho du khách, nhà đền đã bố trí 2 cửa, một cửa dâng lễ và một cửa hạ lễ. Người dân khi vào cửa dâng lễ thì được phát số, để khi ra nhận đúng lễ của mình”. Cũng theo ông Phùng Minh Sơn, Ban quản lý cũng đã vận động người dân không thắp hương vào mâm cúng vì tàn hương rất dễ bén lửa, gây hỏa hoạn. Đồng thời mỗi người dân chỉ thắp một nén hương ở khu vực ngoài sân đền. Nhờ có quy định nghiêm túc và phương án phân bố hợp lý, du khách đi lễ tại đền Và dù đông nhưng khá quy củ, trật tự. Không có hiện tượng chen lấn, hỗn loạn trong khu thờ tự. Nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhân dân và du khách thập phương về trẩy hội du xuân, công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, VSATTP cũng được UBND  phường Trung Hưng và Ban tổ chức lễ hội quan tâm thực hiện. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng thường xuyên đẩy mạnh công tác tuyên truyền, kiểm tra văn hóa, kiên quyết xử lý những tệ nạn “ăn theo” lễ hội như cờ bạc, ép giá, chèo kéo khách, mê tín dị đoan...

Bằng sự nỗ lực của chính quyền địa phương, du khách thập phương về với đền Và sẽ thấy tâm hồn thanh thản, nhẹ nhõm, sáng trong để trân trọng hơn những giá trị văn hoá tốt đẹp của người xưa mà sống tốt hơn trong nếp sống cộng đồng hôm nay./.

                                                                       Phan Thanh