thời tiết các vùng

Hà Nội
Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh

Văn hóa - xã hội

Mùng ba tết Thầy – nét đẹp văn hóa ngày Tết cổ truyền của người Việt
Ngày đăng 24/01/2023 | 09:34  | View count: 37

“Mồng một Tết cha, mồng hai Tết mẹ, mồng ba Tết thầy”. Không biết từ bao giờ, trong tiềm thức của người Việt hễ cứ nhắc đến những việc cần lưu tâm trong ba ngày Tết là không ai có thể quên lời dạy của ông cha. Đó không đơn giản là lịch trình trong 3 ngày Tết mà còn là truyền thống tốt đẹp “uống nước nhớ nguồn", “tôn sư trọng đạo” của dân tộc.

Từ xưa đến nay, Tết Nguyên đán là ngày lễ cổ truyền lớn nhất trong năm của dân tộc Việt Nam. Đây là lúc gia đình sum họp, quây quần bên nhau. Nếu như ngày mùng một và ngày mùng hai Tết, những người con dành để tưởng nhớ công sinh thành, dưỡng dục của gia đình hai bên nội ngoại, làm tròn chữ hiếu đối với cha mẹ, ông bà, tổ tiên, thì ngày mùng ba Tết lại là ngày mà họ dành riêng để gửi đến thầy cô những lời chúc Tết chân thành nhất. Ngày xưa, tuy chế độ thi cử rất nghiêm ngặt với ba kỳ thi hương, thi hội, thi đình, song lại rất ít giáo chức, rất ít trường công, hầu hết là các lớp tư. Có thể thầy mở lớp dạy học tại nhà, cũng có thể một gia đình khá giả mời thầy tới nhà, nuôi thầy dạy con ăn học, xóm làng xung quanh gửi con đến thụ giáo, không phải nộp học phí, chỉ ngày lễ tết, cha mẹ học trò mới tới cám ơn thầy, lễ tết tùy tâm, tùy cảnh. Giàu có thì thúng gạo nếp, con gà, bộ quần áo..., nghèo thì cơi trầu, be rượu cũng là quý. Vật chất tuy không nhiều nhưng sự trọng thị, tri ân thì thật là cung kính. Thầy ở đây cũng không bó hẹp trong phạm vi thầy giáo dạy chữ mà cả thầy dạy nghề mộc, nghề may, nghề bốc thuốc..., thầy dạy các bộ môn nghệ thuật như đàn, hát, vẽ, múa... Vào ngày này, các trò dù ở độ tuổi nào, địa vị ra sao, đều cố gắng tề tựu cùng các bạn đồng môn tới thăm hỏi và chúc Tết thầy cùng gia đình. Đây vừa là dịp thăm hỏi, tỏ lòng biết ơn thầy đã dạy dỗ, vừa là thời điểm để bạn bè có cơ hội gặp gỡ, giao lưu và chúc nhau gặp nhiều điều may trong những ngày Tết đến, xuân về. Ngày mùng 3 Tết thầy trôi qua trong bầu không khí đầm ấm tình thầy trò đã trở thành nét đẹp truyền thống không thay đổi trong tâm thức của học trò.

Mùng Một tết cha, mùng hai tết Mẹ, mùng ba tết Thầy”. Câu thành ngữ nhắc đến ba nhân vật quan trọng nhất đối với mỗi con người, đó là cha, mẹ, thầy cô giáo. Trong quan niệm ngày trước, thầy là người duy nhất có khả năng dạy cho học trò “đạo làm người”. Bởi vậy, mỗi dịp Tết đến xuân về, những người học trò đều đến chúc Tết nhà thầy, dành cho thầy của mình những câu chúc, những món quà tri ân và tấm lòng kính trọng hết mực. Ngày nay, trong cuộc sống hiện đại, phong tục tết Thầy vẫn được lưu giữ và duy trì, gợi nhớ về truyền thống “Tôn sư trọng đạo” của dân tộc. Các thầy, cô giáo dù xưa hay nay vẫn vậy, với những người thầy chân chính, món quà lớn nhất chính là sự thành công của học trò. Dù theo thời gian hình thức Tết thầy xưa và nay đã ít nhiều thay đổi. Nếu ngày xưa trò đến thăm thầy với gói trà, lạng mứt... thì ngày nay món quà Tết thầy đã phong phú và đa dạng hơn, song bản chất tốt đẹp của việc Tết thầy vẫn không thay đổi vì luôn thể hiện tấm lòng, tình cảm và sự biết ơn của trò đối với thầy, cô giáo.

Vào những ngày đầu xuân năm mới, mỗi người Việt Nam đều dành thời gian đến tri ân thầy cô của mình, thậm chí không nhất thiết phải đúng vào ngày mùng ba Tết như cha ông truyền lại. Những lứa học sinh đến thăm thầy cô cũ, bày tỏ tấm lòng yêu mến, biết ơn công ơn dạy dỗ tận tụy của thầy cô, cũng để tự hào khoe với những người cha, người mẹ thứ hai của mình thành tựu đạt được trong cuộc sống. Phụ huynh của các thế hệ học sinh, nhân dịp đầu xuân năm mới, cũng bày tỏ sự biết ơn, trân trọng đối với thầy cô, người đã dìu dắt con em họ nên người…

Với tinh thần đề cao nghề giáo, người dân Việt Nam vẫn luôn quan niệm “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư" (một chữ cùng là thầy, nửa chữ cũng là thầy). Và hàng năm khi Tết đến, Xuân về, mỗi người lại trở về với gia đình, cũng là trở về với những thầy cô đã dạy dỗ mình nên người.  Truyền thống đạo lí tốt đẹp “Mùng ba tết Thầy” sẽ mãi là dòng chảy không ngừng trong đời sống văn hóa tinh thần của người Việt.

 

                                                                               Diệp